Zapruder Inc.

De laatste documentaire van Michael Moore gaat onvermijdelijk over de bankencrisis. Een crisis die in de Verenigde Staten zijn met name zijn oorsprong vond in de derivatenhandel in risicohypotheken en als een BP-olievlek de hele wereld besmette. Moore gaat op zijn gebruikelijke van-dik-hout-zaagt-men-planken-manier te werk om aan te tonen waar het kwaad vandaan komt en hoe de burgers erdoor geraakt worden. Hoewel Moore het misschien in de kern goed bedoelt, past zijn manier van filmmaken niet meer bij deze tijd. Zijn stijl waarbij hij zich bedient van dezelfde weapons of mass media deception als de Main Stream Media (MSM) was hoewel ongenuanceerd en gericht op maximaal effectbejag, jaren geleden wel een sterke troef in het breed verkondigen van de boodschap. Nu hij zelf steeds meer zijn geloofwaardigheid begint te verliezen en zijn oude publiek zelf steeds beter geïnformeerd raakt, slaat zijn oubollige aanpak de plank mis. Zijn publiek heeft met internet nu een ijzersterk instrument om zichzelf breed te informeren en zoekt niet meer naar de eenheidsworst van sensatiejournalistiek. Moore neemt niet alleen een loopje met de feiten en verzuimt uit te leggen hoe de crisis écht in elkaar zit, maar hij lijkt zelfs zijn eigen publiek dat hem groot heeft gemaakt niet meer serieus te nemen. Deze docu lijkt dan ook in de haast gemaakt om de mensen te mobiliseren, maar gaat voorbij aan wat er nu echt aan de hand is.

Een James Bond-film in Zapcinema? Zijn de films rond geheim agent 007 niet een beetje “kinderachtig“ en simple brainless entertainment? Ja…en nee. Natuurlijk is de wereld van James Bond een opgeblazen persiflage, en Bond zelf een comic-figuur. Natuurlijk doorlopen de meeste Bond-films exact hetzelfde (pre-fab)script, inclusief “villains horrific end” en “einde-met-het-meisje”. Toch is (tot nu toe) een Bond-film een vermelding in de Zapcinema serie waard. Quantum of Solace. Schuldige is Bond-acteur Daniel Craig (Munich, Road to Perdition), of eigenlijk het scenario team Neal Purvis, Robert Wade, Paul Haggis en producer Michael G. Wilson. Craig’s 21st century Bond heeft weinig meer van het slapstick karakter van Roger Moore, of de in slechte scenario’s verdwaalde en karakterloze Pierce Brosnam Bond. Craig is eerder een Sean Connery/Fleming Bond op extra opgefokte crystal meth. 007 anno 2008 is opeens bloedserieus geworden, en samen met de MI6 agent lijken ook de verschillende verhaallijnen en sub-karakters aan volwassenheid te hebben gewonnen. Maar wat Quantum of Solace vooral interessant maakt, zijn de talloze verwijzingen naar “onze“ hedendaagse wereld. **Spoiler alert!**

Hoewel een typische blockbuster voor het grote publiek, verdient Avatar het om in de Zapcinema-annalen opgenomen te worden. Niet vanwege het astronomische bedrag dat James Cameron kwijt was aan de meer dan verbluffende special effects, of het feit dat de film bijna 10 jaar kostte om gemaakt te worden, maar om de verschillende boodschappen die de film richting de kijker slingert die bewijzen dat Cameron eigenlijk gewoon een ouwe hippie is. Aangezien het een megablockbuster is die nogal een stevige “return on investment” vraagt (en die inmiddels ook ruimschoots behaald heeft) en daardoor niet te ingewikkeld kon worden, zijn de boodschappen niet zo subtiel gebracht als je zou willen. Maar er zitten genoeg mooie elementen in die de gemiddelde Zapruder -en filmfan zullen aanspreken. Dus toog de Zapruderredactie bij wijze van Nieuwjaarsborrel dit keer zonder aluhoedjes maar mét gerse 3D-brilletjes op de neus naar de bios.

Let op, deze filmreview bevat spoilers!!

Michael C. Ruppert is een beetje de verre, oude (vieze) knuffeloom van Zapruder Inc. De oud LA smeris struikelde ooit over CIA-drugshandel, ging vervolgens lastige vragen stellen aan Amerikaanse politici en richtte uiteindelijk het oer-complotterblog (al kun je het eigenlijk niet zo noemen) From The Wilderness op. Ruppert is tevens de schrijver van Crossing the Rubicon, volgens de gehele Zapruder Inc. redactie het (het enige waarover we het met elkaar eens zijn) ultieme 911-boek. Geen ontploffende torens, maar duizenden en duizenden feitjes, onderbouwd door duizenden referenties en artikelen, opgetekend binnen een geopolitiek raamwerk met als belangrijkste leidraad: Peak Oil. Ruppert maakt zich zorgen om peakoil en ziet peakoil als belangrijkste leitmotiv voor alles wat in onze tijd op het internationale-, maatschappelijke-, en politieke toneel afspeelt. Volgens Mike Ruppert stormt de mensheid in sneltreinvaart af op een onovertroffen ramp. CoLLapse.

***dit artikel heeft een addendum (oorspronkelijk gepost 26/10/09)***

Bruce Willis probeert het 12 jaar na zijn rol in het sublieme The Fifth Element weer eens in een sci-fi blockbuster. Dit keer is het een dystopisch verhaal over een nabije toekomst waar mensen met elkaar ‘interacteren’ via levensechte avatar-androïdes, terwijl hun ‘operators’ thuis aan een bedieningsunit hangen. Via virtuele feedback zien en voelen zij alles wat hun avatar doet in de echte wereld. Hoewel initieel bedoeld als een manier om bedlegerige of gehandicapte mensen een bevredigender leven te geven, zijn er inmiddels miljoenen mensen die zo’n ‘synth’ hebben en waarmee ze hun dagelijks leven in de buitenwereld leiden terwijl ze thuis in een bijna vegetatieve staat blijven. Je kunt iedereen zijn, dus een blanke computernerd is een boomlang Nubisch exemplaar en een viezige vetzak een Paris Hilton lookalike. De film trekt veel parallellen met kunstwerkjes als The Matrix, Minority Report , Gattaca en zelfs Pixar’s Wall-E maar is ondanks het sterke gegeven niet zo briljant. Desondanks is het een interessante blik in onze toekomst en een niet te missen kritiek naar onze huidige maatschappij.

De natuur is perfect. De natuur is in volledige balans en ze is niet enkel en alleen ingericht op de mens. Dat laatste lijken we steeds meer te vergeten. Om deze reden is niet alles wat de natuur doet “logisch” voor mensen of door mensen te bevatten, of het nu klimaatveranderingen betreft of natuurlijke catastrofes. Maar iedere poging om de natuur geweld aan te doen op een manier die ‘onnatuurlijk’ is, is gedoemd te mislukken. Het gebied waar we dit het best kunnen zien is de manier waarop we voedsel maken, met onze voedselindustrie, de veeteelt en landbouw. Sinds de jaren ’50 van de vorige eeuw tot nu zijn landbouw en veeteelt dramatisch meer veranderd dan in de tienduizenden jaren daarvoor. Deze ommekeer is simpelweg samen te vatten in de term grootschalige massaproductie. In plaats van ons respect te blijven betonen voor een natuur die ons van alles voorziet dat we nodig hebben, vonden een aantal bedrijven het nodig haar geweld aan te doen door vee en gewassen als kapitaalgoederen te behandelen en het geheel als een industrieel goed te managen. Met alle gevolgen van dien. Variëteiten nemen af, landbouwgrond verschraalt, vee wordt letterlijk als gevoelloze vleesplanten behandeld en de hoeveelheid gif en hormonen in ons voedsel nemen steeds verder toe. Ook is het systeem eindig en catastrofaal, want het drijft grotendeels op olie, afval en de onwetendheid van de consumenten, die – zij het erg langzaam – steeds meer wakker lijken te worden en de doemsdagmachine in het snotje krijgen die onze voedselindustrie is. Food Inc. vertelt nog eens haarfijn hoe gevaarlijk, onmenselijk en vooral onnatuurlijk dit systeem is. Dit gaat over de zonder twijfel grootste bedreiging van de mens en zijn biotoop op dit moment.

In navolging van de 6-delige BBC miniserie is er een Hollywood-versie gemaakt van dit verhaal. De hoofdrollen worden gespeeld door Russel Crowe en Ben Affleck, waarbij Crowe een doorgewinterde journalist speelt en Affleck een Congressman in Washington. Het verhaal is redelijk standaard en volgens beproefd recept, maar wat de film interessant maakt is het onderwerp dat gekozen is. Crowe denkt zijn oude vriend Affleck te helpen bij de verdachte ‘zelfmoord’ van Affleck’s assistente en stuit zo op een groot complot. Ondertussen wordt Crowe onder druk gezet door de hoofdredactrice van de krant waarbij hij werkt (een beroerde rol van Helen Mirren) en merkt hij dat hij een schandaal op het spoor is dat hem het leven kan kosten.
*pas op: onderstaande tekst bevat een aantal spoilers*

Je hebt documentaires en je hebt goede documentaires. Superpower hoort in dat laatste rijtje terecht, naast ondermeer The Power Of Nightmares, This Revolution Will Not Be Televised, Occupation 101, The Century Of The Self en John Pilger’s werk. Superpower beschrijft de macht van de Verenigde Staten, die na de Tweede Wereldoorlog de enige echte supermacht van de wereld werd. Met een leger en economie die nog intact waren en de atoombom op zolder kon deze supernatie andere landen haar wil opleggen door economische druk, een agressieve buitenland politiek en het sterkste leger dat de aarde ooit zag. Deze prijswinnende documentaire geeft een heel compleet en goed onderbouwd beeld van de verschillende krachten en machinaties die ten grondslag liggen aan het ‘succes’ van deze supermacht. Voor de trouwe Zapruderlezert zitten er weinig nieuwe feiten in, maar het totaaloverzicht en de feitelijke onderbouwing zonder dat er allerlei rare speculaties worden gedaan, maakt het tot een krachtig geheel dat ook de massa zal aanspreken.

John Cusack’s komedie “War Inc.“ is al eens eerder op Zapruder voorbij gekomen maar verdient eigenlijk een “volwaardige“ Zapcinema entry. Niet omdat de film zo bijster “goed“ is, in tegendeel, het verhaal is zo flinterdun dat het rechtstreeks lijkt overgeschreven uit “scriptschrijven voor dummies“ hoofdstuk 1. Het gaat in “War Inc.“ niet om de flitsende vertelling maar om de “tongue-in-check“ verwijzingen naar de waanzin van de (geprivatiseerde) oorlog-tegen-terreur™, de rol van de Main Stream Media daarin, geopolitiek en Amerikaanse “cultuur“. Voor een gemiddelde “zappie“ met humor een feest der herkenning. Maatschappijkritiek en trash-cinema. 

Ik ben geen uitgesproken liefhebber van horrorfilms tenzij er een goed verhaal achter zit dat niet de standaard clichés van horrorfilms bewandelt. Films als SAW 1 t/m 23 boeien me ook dan totaal niet, aangezien het enige doel is om martelporno in beeld te brengen. Slaapverwekkend. De Franse film Martyrs beloofde totaal anders te zijn, maar ik werd wel gewaarschuwd dat het een extreem onplezierige film zou zijn. Ben ik ook niet zo kapot van, want als het gaat om shockeren om het shockeren, dan krijg ik al mijn dagelijkse portie door de realiteit om ons heen. Desondanks toch besloten om te film te kijken. Inderdaad, vrij shockerende en onplezierige scenes en op basis daarvan zou ik hem niet aanraden (tenzij je hiervan houdt natuurlijk). Volgens anderen zou het geweld niet gratuite zijn omdat het in dit geval het verhaal zou ondersteunen. Niet helemaal mee eens, want ik vond het geweld wel extreem ver doorgevoerd voor een verhaal dat achteraf wat vaag bleef. Toch zat er een interessante invalshoek aan, maar ik betwijfel of de meeste mensen deze wel in de gaten hadden.

*** UPDATE: film nu online te bekijken ***

Strikt genomen is “24” (Twentyfour) geen film maar een serie. Desalniettemin is het een stukje TV dat de moeite verdient om het hier te bespreken, omdat er domweg zoveel conspiracy in voorkomt dat je dit als rechtgeaarde complotter natuurlijk niet kunt laten liggen. Het concept van de serie – die inmiddels al aan het zevende seizoen bezig is – is zo briljant als ze simpel is: gedurende 24 uur worden de avonturen van speciaal CTU-agent Jack Bauer (gespeeld door Kiefer Sutherland) gevolgd en elke aflevering beslaat één uur realtime. CTU staat voor Counter Terrorist Unit en is de gefingeerde naam voor een NSA-achtig overheidsbureau dat op Amerikaans grondgebied terrorisme bestrijdt. De meest fantastische en complexe complotten komen voorbij met supergemotiveerde terroristen die tegen de nóg beter gemotiveerde agenten van CTU staan. De serie was na het eerste seizoen een instant hit en werd geprezen om de continue spanning en vele ‘twists’ in het plot. Omdat de serie zich afspeelt in een parallelle realiteit – namen van regeringsleiders en bepaalde landen zijn gefingeerd, maar voor de rest klopt alles met onze realiteit – wordt er veel geleend van politieke zaken en complotten die zich tegenwoordig afspelen. Naast de wat kritiek op huidige zaken is de serie voornamelijk fout. Erg fout…

Is het mogelijk een film te maken over een terreurgroep, niet vanuit het perspectief van de “goede” en “held” maar vanuit het perspectief van de terroristen zelf, zonder een oordeel te geven over de verschrikkelijk daden die zij hebben gepleegd? Of kan een dergelijke film alleen worden gezien als “verkapte sympathie” voor de terroristen? Menig recensent vraagt zich dit vertwijfeld af als in 2008 de Duitse film “Der Baader Meinhof Komplex” uitkomt. In de film schetsen de Duitse sterregisseur Uli Edel (Christiane F, Last Exit to Brooklyn) en producer/schrijver Bert Eichinger (Der Untergang, Fantastic Four) de geschiedenis van de roemruchte Duitse terreurgroep Rote Armee Fraktion (1967-1980: de jaren dat er echt een terrorismeprobleem bestond). Een 2.5 uur durend spektakel dat men in correct Amerikaans een “rollercoasterride” noemt. Met de “badguys” (en girls) in de hoofdrol. 

V for Vendetta geldt, samen met The Matrix, als de “ultieme Hollywood complotterfilm”: een welhaast nieuw genre dat de komende maanden extra impulsen krijgt door de Tom Hanks film “Angels&Demons” en door “2012”. “Conspiracy” is “in”, heeft ook Hollywood ontdekt. Hoewel “complotten” ongeveer sinds de uitvinding van film tot het standaard scenariomateriaal behoren, lijkt er anno 2008 een wisselwerking te zijn ingetreden tussen “internet-conspiracy” en de filmstudio’s. “V” kan in deze wisselwerking gezien worden als bruggenbouwer. De film is sinds uitkomen omarmd en welhaast doodgeknuffeld door de zogenaamde “truth-beweging”, hier en in de Verenigde Staten, waar de namen- en quoten-uit-de-film, mash-ups en natuurlijk het masker van hoofdpersoon V worden gebruikt, gepost op sites en zijn uitgegroeid tot een “begrip”. Appelleert “The Matrix” nog aan het metafysische “complottergevoel” (de rode pil of de blauwe pil), “V” is meer direct en daarom misschien het (voorlopig) vlagschip van de “complotfilm”. 

“They Live” uit 1988 is met kop-en-schouders cult-regisseur John Carpenter’s meest onbekende en onsuccesvolle film. Carpenter, bekend van de Halloween-reeks en vele “Stephen King verfilmingen”, probeerde met “They Live” eens “iets anders”. Gebaseerd op het verhaal “Eight O’Clock in the Morning” van een zekere Ray Nelson is de film een merkwaardige mix van science fiction, horror, the A-team, maatschappijkritiek (de film wordt als “links” bestempeld) en komedie. Maar is vooral....jaren tachtig-trash-cult(!!). De hoofdpersoon van de film, John Nada, wordt gespeeld door pro-wrestler Rowdy Roddy Piper (inclusief jaren 80 matje in de nek) die, voorspelbaar, over onwaarschijnlijk weinig acteertalent beschikt. Desondanks blijkt “They Live” twintig jaar na verschijnen juist een juweeltje in het oeuvre van Carpenter te zijn. Het is vooral de onderliggende boodschap die de film overeind houdt. “I have come here to chew bubblegum and kick ass… and I’m all out of bubblegum.”

Als Paul Verhoeven’s “Starship Troopers” in 1997 (eindelijk) verschijnt, breekt bij (Amerikaans) publiek en critici de spreekwoordelijke “pleuris” uit. Complete verwarring. Heeft de succesvolle Nederlandse regisseur werkelijk een pro-fascistische science ficion film gemaakt? De kritieken op Startship Troopers gaan bizar ver. Zo wordt de film onder andere omschreven als een (goedkeurende) metafoor voor de holocaust. Verhoeven moet stilletjes gegniffeld hebben. Wat deze recensenten compleet over het hoofd gezien hebben, zijn de, toch wel erg voor de hand liggende, tongue-in-cheeck verwijzingen van Verhoeven en scriptschrijver Ed Neumeier naar de Amerikaanse samenleving met haar glorificatie van militarisering en flirten met fascisme. De film is een potpourri van jaren negentig “teeny trash” series, maatschappijkritiek, keihard sarcasme, mediapropaganda, science fiction en overtuigende “special effects” maar slaagt wonderbaarlijk in zijn opzet. De hollywood-bobo’s waren echter “not amused” en Verhoeven kon na het verschrikkelijke “Hollow Man” zijn koffers richting Nederland pakken.

Naar dit dystopisch verhaal wordt vaak verwezen, aangezien de film en het boek waarvan het is afgeleid – Make Room! Make Room! van Harry Harrison – bekend staan als klassiekers binnen dit genre. In deze film zien we dan ook de sci-fi en dystopia-acteur par excellence opdraven: Charlton Heston. Hoewel veel mensen de eerder dit jaar overleden acteur kennen van zijn weinig flatteuze optreden in Michael Moore’s Bowling for Columbine, heeft Heston een handvol dystopiaklassiekers op zijn naam staan, zoals The Omega Man (later herfilmd als I Am Legend) en natuurlijk de sci-fi-klassieker Planet of the Apes. De film beschrijft een postapocalyptische wereld in het jaar 2022 waar vervuiling en overbevolking hun tol hebben geëist en waar New York tot een ranzige metropool is uitgegroeid waar voedselschaarste en werkeloosheid regeren. Heston speelt politieagent Thorn die de moord moet onderzoeken op een executive van de Soylent Company, een megacorporatie die “soylent” voedselvervangers verkoopt (en die verdacht veel aan Monsanto-Cargill doet denken), waarvan Soylent Green het meest gewilde is: een supplement is dat van plankton gemaakt wordt. Althans, dat wil men de massa doen geloven. 

Bij het eerste woord zullen complottertjes meteen opspringen en aan Michael Moore’s 9/11 docu moeten denken, maar deze filmtitel, naar het gelijknamige boek van Ray Bradbury, heeft betrekking op de temperatuur waarbij boeken ontbranden. Desondanks heeft Moore zich wel laten inspireren door deze titel en gezegd dat “Fahrenheit 9/11 de temperatuur is waarbij vrijheid ontbrandt”. De film speelt zich af in een toekomst waar mensen onder een fascistoïde regime leven en waar boeken verboden zijn. Een speciaal peloton brandweermannen heeft de eigenaardige taak boeken te confisqueren en ter plekke te verbranden. Boekverbrandingen zijn in het verleden altijd al synoniem geweest aan onderdrukking en het uitvagen van culturele uitingen die de totalitaire heersers niet welgevallig was. Van de bibliotheek van Alexandrië tot de nazi-boekverbrandingen voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog, tot aan de dag van vandaag worden er boeken verbrand die niet in het plaatje passen. Sommige zijn controversieel omdat ze tot terrorisme aan zouden zetten, zoals The Catcher in the Rye van J.D. Salinger, of omdat ze een complete religie zouden beledigen, zoals Salman Rushdie’s boek De Duivelsverzen. In deze film zijn boeken slecht omdat ze mensen aanzetten tot individuele gedachten en gevoelens die onrust kunnen veroorzaken in de zorgvuldige gedresseerde maatschappij. 

De hele dag complotten uitvlooien gaat je niet in de kouwe kleren zitten en dus is wat verstrooiing in de vorm van films op z’n tijd wel welkom. Gelukkig maar dat deze vorm van amusement niet alleen afleiding brengt maar ook erg geschikt is om verhalen te vertellen; verhalen die je normaal gesproken niet recht voor z’n raap zou vertellen. Net als muziek en literatuur gebruiken filmmakers hun platform vaak om maatschappelijke misstanden, politieke hangijzers en complotten aan de kaak te stellen. Waar je bij documentaires juist feitelijk hoort te blijven, kan de filmmaker zich wat meer vrijheden permitteren door met allerlei stijlfiguren en overdrijving een verhaal te vertellen wat mensen aanzet tot wat dieper nadenken. Zo hoef je je als NWO-hater niet schuldig te voelen als je een keer een filmpje pikt. Bij Zapruder houden we wel van een filmpje en daarom hebben we een nieuwe categorie in het leven geroepen: Zap Cinema. 

Morgen donderdag 30 oktober komt de nieuwe film van Oliver Stone met de titel W. in de Nederlandse Bioscopen. Voor Zapruder is Oliver Stone een filmmaker die de harten sneller laat kloppen. Hij filmt graag maatschappij-kritische films en heeft echt juweeltjes afgeleverd. Met als ultieme prestatie uiteraard JFK (director’s cut) dat geen spaan heel laat van het officiële scenario van de moord op John F. Kennedy. Nu dus een film over George W. Bush…. klapper of losse flodder?

Hoewel het gefoeter op de hoererende media in de burelen van Zapruder vaak niet van de lucht is en we moedeloos worden van alle fantasieloze en hersendodende programma’s op TV, is er regelmatig gezonde maatschappijkritiek te vinden in films. Nu zijn de meeste films fictie en komen ze grotendeels uit de plezierfabriek van Hollywood, maar sommige werkjes doen meer dan je versteld staan van de laatste snufjes op het gebied van CGI of bloedstollende actie. Ik ben zelf een verstokt filmliefhebber en gelukkig komen er steeds vaker films uit die kritiek leveren op oorlog en terrorisme en de mechanismen die er achter zitten, zoals Syriana, The Good Shepherd, Lord of War en het briljante Arlington Road. Andere films houden het ‘kleiner’ en dichter bij huis door de beroerde situatie te schetsen in steden en gemeenschappen onderling zoals La Haine en Cidade de Deus of beschrijven de machinaties van corporaties wat we weer terugzien in pareltjes als Thank You For Smoking, Blood Diamond (hoewel deze enigszins een dubbele moraal heeft) of de schandalen rondom big tobacco in The Insider. Een ander genre dat niet direct bestaande situaties beschrijft maar minstens zo interessant is als de voorgaande genres, is sciencefiction (SF). Hoewel deze futuristische films meestal garant staan voor veel spektakel en actie hebben de betere werkjes zeer interessante invalhoeken die ons een aardig inzicht kunnen geven in wat ons nog te wachten staat.