Zapruder Inc.

Op het eerste gezicht lijkt het Arabische staatje Jemen een weinig interessant land. Bergen en woestijn, aan de noordzijde van de Golf van Aden en oostzijde van de Rode Zee, weinig industrie, en een bevolking dat voornamelijk nog in stamverband leeft. Jemen’s olieproductie heeft al “gepeakt” maar het heeft nog gasreserves. Er wordt daarom hard gebouwd aan een LNG (liquefied natural gas) faciliteit. Jemen is voornamelijk bekend om de burgeroorlog tussen “noord” en “zuid” en Osama Bin Laden. De “garde” van de terreurleider zou uit geharde Jemenitische strijders bestaan. Bovendien werd de eerste “militaire operatie” tegen de Verenigde Staten in Jemen door Al Qaida ondernomen: de aanslag op de USS Cole. De (vermoedelijke) daders van die aanslag werden door de Jemenitische overheid overigens op vrije voeten gesteld terwijl slachtoffer VS weinig interesse meer voor die terreurdaad toont. Hoe anders is de situatie nu. Jemen staat in de “crosshairs” van de VS. Na een mislukte aanslag op een vliegtuig van Northwest Airlines door een Nigeriaanse rijkluiszoon, die kennelijk zijn marsorders uit Jemen kreeg, staat het land op het punt het vijfde front in de “oorlog-tegen-terreur(tm)” te worden. 

Michael C. Ruppert is een beetje de verre, oude (vieze) knuffeloom van Zapruder Inc. De oud LA smeris struikelde ooit over CIA-drugshandel, ging vervolgens lastige vragen stellen aan Amerikaanse politici en richtte uiteindelijk het oer-complotterblog (al kun je het eigenlijk niet zo noemen) From The Wilderness op. Ruppert is tevens de schrijver van Crossing the Rubicon, volgens de gehele Zapruder Inc. redactie het (het enige waarover we het met elkaar eens zijn) ultieme 911-boek. Geen ontploffende torens, maar duizenden en duizenden feitjes, onderbouwd door duizenden referenties en artikelen, opgetekend binnen een geopolitiek raamwerk met als belangrijkste leidraad: Peak Oil. Ruppert maakt zich zorgen om peakoil en ziet peakoil als belangrijkste leitmotiv voor alles wat in onze tijd op het internationale-, maatschappelijke-, en politieke toneel afspeelt. Volgens Mike Ruppert stormt de mensheid in sneltreinvaart af op een onovertroffen ramp. CoLLapse.

***dit artikel heeft een addendum (oorspronkelijk gepost 26/10/09)***

Mijn bedrijf wil, net als jullie bedrijven, ‘groen’ zijn. Groen is het helemaal, het is hip en verantwoord tegelijkertijd. We hebben in ons bedrijf nu een internationale green-week, spread the word. In mijn bedrijf blijft het echter, net als in jullie bedrijven, vooral bij praten. Hier en daar wordt wat geminderd, maar dat moest toch al vanwege de crisis, er wordt nu gewoon een groen sausje over gegooid.

Hoewel duurzaamheid al meer dan 20 jaar een ‘belangrijk’ onderwerp is en hoewel we zaken als peak-oil al minstens even lang zien aankomen, is het hele thema pas sinds kort actueel bij de directies van grote bedrijven. Dat getuigt dus duidelijk niet van visie of inzicht of proactief handelen van directies, meer van de gebruikelijke afwachtende, passieve houding en volgzaamheid aan publieke opinie.

Artikel oorspronkelijk geschreven voor Frankwatching.com

Al Gore is terug! De nobelvredesprijswinnaar van 2007 heeft sinds het verschijnen van zijn klimaatbewustwordingsfilm (en boek) “An Inconvenient Truth” niet stilgezeten en lanceert deze week de langverwachte opvolger: Our Choice: A Plan to Solve the Climate Crisis. Wederom wisselde Gore met verschillende wetenschappers van gedachten hoe we zoveel mogelijk geld kunnen verdienen aan het probleem peak oil klimaatverandering kunnen overwinnen. De oud vice-president stelt verontrust vast dat “feiten“ over klimaatsverandering mensen niet meer overtuigen en gooit het over een andere boeg. Gore spreek nu over een morele en religieuze opdracht om de planeet te redden. Daartoe heeft hij onder andere christelijke-, joodse-, islamitische-, hindu- indoctrinatie trainingsprogramma’s opgezet. De “Truth“ wordt “Faith“. 

**Update: Britse rechter bepaalt dat geloof in klimaatverandering gelijk staat aan religie.**

In een rijtje van absoluut betrouwbare en vertrouwenswekkende politici die we de laatste jaren de revue hebben zien passeren, denk aan Blair, Bush, Balkenende, past zeker de huidige Britse premier Brown. Gordon Brown was jaren minister van Financiën onder Tony Blair, dereguleerde The City, was cheerleader van de Irakoorlog, veranderde Groot-Brittannië in George-Orwellland, en nam uiteindelijk het stokje over van Blair nadat Tony snel het toneel moest verlaten om onderzoek en gerechtelijke vervolging in corruptieschandalen te verkomen. Op dit moment is de ongekozen Brown bezig de Pond op te blazen, nog meer corruptie toe te dekken en het moment van verkiezingen zoveel mogelijk uit te stellen (zijn partij Labour wordt waarschijnlijk letterlijk weggevaagd). Milieu, en klimaatsverandering, stond nooit hoog op het prioriteitenlijstje van Brown. Dat is opeens, heel plotseling, anders. **De MMB doen we woensdag**

Er zijn economen en financiële experts die menen dat de huidige recessie slechts een tijdelijke zaak is. De crisis wordt veroorzaakt door een tekort aan krediet. Roekeloos krediet en hypotheken verstrekken heeft het vertrouwen ernstig geschaad. En als reactie hebben banken de kredietkraan dicht gedraaid. Het is slechts een kwestie van tijd totdat de banken de kredietstroom, gestimuleerd door de overheid, weer op gang zullen brengen. Aanhangers van deze zienswijze menen dat het heel normaal is om alle economische activiteit te financieren met geleend geld. Bedrijven lenen geld om grondstoffen te kopen en produkten te maken. Consumenten lenen geld om die produkten te kopen en de overheid leent geld om de burgers zoet te houden met publieke werken, voorzieningen en subsidies. Al het geleende geld zal ergens in de toekomst worden terugbetaald.... denkt men. Als het vertrouwen hersteld is zijn er geen fundamentele redenen die economische groei zullen verhinderen: we zullen in de toekomst nog welvarender worden dan we vorig jaar waren.

Kijk nog eens goed om je heen. Alles wat je nu ziet, zal de komende jaren heel snel veranderen. Het leven wat je nu kent, wordt geschiedenis. Niets meer als een paar bladzijden uit het boek „de mens“. Kijk nog eens goed om je heen, en neem goed op wat je ziet zodat je ooit jouw kinderen kan vertellen hoe het eruit zag. Want hun wereld zal heel anders zijn. Zij zullen niet voor een paar luttele euro’s zeeën en oceanen over kunnen vliegen. Althans, niet zonder alle mogelijke persoonlijke details over hun leven af te geven. En veel ervoor te betalen. Zij zullen niet met een auto richting Zuid Frankrijk kunnen rijden. Althans, niet zonder controle en gevolgd te worden. Zonder dat „iemand“ precies weet waar zij zijn. Zij zullen niet de meest exotische groente- en fruitsoorten eten. Althans, indien zij niet tot de maatschappelijke elite behoren. Kijk eens goed om je heen. Geniet van de dingen die je nu nog hebt, en kent. Bel, googel, rij, eet, drink. Geniet van de overvloed. Misschien is dit het allerlaatste jaar dat het nog kan. Kijk nog eens goed om je heen. Peak oil is hier. Energo-fascisme is hier. Kijk nog eens goed om je heen……

“Mijn vrienden in hollywood gaan dit niet leuk vinden”, kondigde gouverneur Arnold Schwarzenegger aan. “We kunnen nu sterren maken hier op aarde”. Al jaren lopen we hier op Zapruder te grommen over peak oil en te mopperen dat er geen echt alternatief voor handen is om olie als mega-energiebron te vervangen. Maar er is hoop. In de Amerikaanse staat Californië is het onderzoekers gelukt om via lasers “zon-achtige” temperaturen te ontwikkelen. De “superlaser” zal gebruikt worden voor het testen van het Amerikaanse nucleaire arsenaal maar kan een zeer positief neveneffect hebben. Door de energie te richten op waterstofatomen, is het mogelijk om een fusiereactie op te wekken. Die, let op, waarschijnlijk meer energie oplevert dan de energie benodigd voor het opstarten van het proces. Yeah.....yeah....yeah.......!!! 

We zullen steeds minder energie uit fossiele brandstoffen kunnen halen. Peakoil is geweest, binnen 5 jaar zal de wereldwijde aardgasproductie ook gaan afnemen. Overschakelen op kolen heeft grote nadelen en duurzame energiebronnen zullen de goedkope en veelzijdige fossiele brandstoffen niet kunnen vervangen. Als politici spreken over het herstellen van vertrouwen in de markt, dan zeggen ze daarmee impliciet dat de markt en de economie onvoorspelbaar zijn. Je kunt geen realistische voorspellingen doen als factoren als vertrouwen en wantrouwen een rol spelen. Als economie een serieuze wetenschap was, dan hadden economen al lang uit hun modellen een voorspelling over het einde van de huidige recessie kunnen doen. Dat durven ze natuurlijk niet aan. Aan de andere kant leiden chemie en natuurkunde wel tot betrouwbare voorspellingen. De wetten van de thermodynamica leren ons precies wat energie zal kosten en wat eventueel energie kan leveren. Het contrast tussen economie en echte wetenschap is het duidelijkst als je kijkt naar toekomstverwachtingen over energievoorziening en gebruik. Energie-economen geloven dat afnemende beschikbaarheid van energie zal leiden tot prijsstijging. Als de energieprijzen hoog genoeg worden zal men investeren in zuinigheid, efficiëntie en alternatieve energiebronnen. De marktwerking zal de energiecrisis vanzelf oplossen. Er is in hun ogen geen limiet aan de hoeveelheid energie die de mens ter beschikking staat.

Er is voor sommigen niet veel voor nodig om gelukkig te zijn. Jij en ik horen daar zeer waarschijnlijk niet bij. Wij zijn gewend geraakt aan een leven vol volslagen onnodige en volledig onduurzame troep. Wij zijn consumenten, zo zijn wij opgegroeid. De meeste mensen realiseren zich niet eens meer dan die dikke auto voor deur en de nieuwste Uggs-jes van hun dochters niet werden aangeschaft vanuit een authentieke noodzaak, maar vanuit een aangepraat gevoel van minderwaardigheid. Met dank aan de marketing-boys. Afkicken zal lastig worden. Maar wat moet dat moet en nu is de tijd. Het is namelijk officieel: het einde van de welvaart is in zicht. Voorlopig voorgoed. Het is niet waarschijnlijk dat we de komende 50 jaar hetzelfde of zelfs maar een enigszins vergelijkbaar niveau van welvaart zullen kunnen vasthouden. Maar niet getreurd, als we Maslov mogen geloven, meten we onze welvaart af in relatie tot onze omgeving. En die zit in het zelfde schuitje. Je buren, je familie, iedereen. Einde welvaart holladiejee.

Tijdens de G20-top werd veel gesproken over stimuleringspaketten, hervormingsplannen en verbeterd toezicht. Financieel deskundigen leggen ons op TV en internet de achtergronden en oorzaken van de crisis uit. Maar er is één onderwerp waar iedereen over zwijgt: er zijn Grenzen aan de Groei. De plannen om de economie uit het slop te halen komen neer op subsidie van produktie en subsidie op consumptie. Producenten van auto’s en andere consumptiegoederen worden door regeringen ondersteund. En banken worden geholpen om weer kredieten aan de industrie te verlenen. Daardoor kunnen auto’s en andere goederen goedkoper geproduceerd worden en komen binnen het bereik van grotere groepen mensen. Bovendien stimleren de overheden de consumptie door belastingmaatregelen (slooppremie op auto’s !!) en door massa-ontslagen te voorkomen. Het recept om uit de crisis te komen is de consumptie weer op gang helpen.

Als de overheid een bepaald beleid of bepaalde maatregelen wil doorvoeren dan verzint men soms een vernuftige mythe.
De mythe wordt zorgvuldig uitgelegd aan de bevolking door deskundigen en gezagsdragers. De deskundigen zullen ook beweren dat de voorgestelde maatregelen noodzakelijk zijn. Dat ging zo met de plofmoslims van 9/11, de massavernietigingswapens van Saddam Hussein en met de klimaat-mythe van Al Gore. De huidige kredietcrisis is precies zo’n zelfde geconstrueerde mythe. In de afgelopen jaren werd de wereld geconfronteerd met dreigende schaarste aan grondstoffen. Analisten voorzagen een tekort aan fosfaat, olie werd steeds moeilijker te vinden en schrikbarend snel duur, aardgas- en steenkoolreserves bleken veel kleiner dan werd aangenomen. En dat precies op het moment dat een miljard Chinezen en Indiërs ook bij het Rijke Westen willen gaan horen. De grenzen aan de groei, waar de Club van Rome 35 jaar geleden voor waarschuwde, zullen binnen 10 jaar bereikt worden.

In juli 2008 werd de hoogste gezamenlijke wereldolieproduktie bereikt: ruim 87 miljoen vaten per dag. Sinds die maand is de produktie gedaald tot minder dan 83 miljoen vaten in februari van 2009. De afname in produktie, dagelijks 4 miljoen vaten (4,6%), komt voor het grootste deel op rekening van de OPEC-landen, zeg maar Saoedie-Arabië.

Naast de vrijwillige produktiebeperking door OPEC-landen, speelt ook de afnemende produktie van oude olievelden een rol. Niemand weet precies hoe snel de oliestroom uit grote velden als Ghawar en Burgan afneemt. Maar het is een onomkeerbaar proces: de produktie van post-peak-bronnen kan nooit meer verhoogd worden.

Gasruzie tussen Rusland en de Oekraine
Begin januari 2009 was het in Rusland kouder dan ze gewend waren. Poetin liet de gaskraan naar de Oekraïne dichtdraaien. Niet omdat hij boos was om de betalingsachterstand. Maar omdat het binnenlands Russisch gasverbruik zo hoog was dat de de gasproduktie het niet kon bijbenen.
De 3 grootste gasvelden in West-Siberië: Urengoy, Yamburg en Zapolyarnoye zijn al voorbij hun produktiepiek en de opbrengst daalt al enige jaren. De ontwikkeling van nieuwe gasvelden ligt achter op schema. Die velden zijn ook een stuk kleiner.
De gasruzie had geen politieke achtergrond, de vrees voor schaarste was de werkelijke reden.
(bron: Matt Simmons)

Hoe lang gaat het nog duren voordat we CO2 of een ander broeikasgas kunnen gaan opslaan in de Groningse bodem? Volgens het World factbook bedroeg de Nederlandse aardgasreserve in januari 2008 nog 1400 miljard m3. Men verwacht de komende jaren extra reserves te ontdekken van 200 tot 600 miljard m3. Dat brengt het totaal op 1600 tot 2000 miljard m3. Begin van dit jaar publiceerde het CBS dat er in 2008 80 miljard m3 aardgas uit de bodem is gehaald. Volgens een simpel rekensommetje kunnen we dat nog 20 jaar doen, 20 x 80 miljard = 1600 miljard. Was de winning van aardgas maar zo eenvoudig. Als men de produktie constant wil houden, zal men tegen technische limieten aanlopen.

Twee weken geleden heb ik op deze plaats uitgelegd dat de effecten van de kredietcrisis wel wat lijken op de effecten van een dalende olieproduktie na peakoil. Er wordt dit jaar minder olie verbruikt. Er wordt minder gevlogen en minder gereden, terwijl de brandstof een stuk goedkoper is dan vorig jaar.
Is het toevallig dat de economische recessie lijkt op de afname van de welvaart na peakoil of is er meer aan de hand?

Biobrandstoffen zijn bedacht om de CO2-uitstoot door verbranding van fossiele brandstoffen te verminderen. Het was de bedoeling om minder olie uit de grond te halen. Plantaardige olie en bio-ethanol bestaan uit koolstof, die uit de atmosfeer is gehaald door planten. Klimaatactivisten stonden dan ook te juichen bij elke stadsbus die op koolzaadolie ging rijden. Na de klimaat-horror-film van Al Gore was het hek van de dam: de Europese Commissie stelde het verplicht om 2% biobrandstof bij te mengen in iedere liter brandstof die binnen de EU wordt verkocht.

Was bezorgdheid om het klimaat de enige reden of kleven er nog andere voordelen aan het gebruik van biobrandstoffen.

In Brazilië rijden miljoenen auto’s op bio-ethanol. Daardoor hoeven de Brazilianen minder olie in te voeren uit Venezuela en Mexico. Dat leek de regering Bush ook wel een fijn plan. Zou de film van Al Gore bedacht zijn door Dick Cheney ?

Al jaren proberen de aanhangers van de peakoil-theorie een beeld te schetsen van de wereld bij een afnemende beschikbaarheid van olie. Ze worden in 2009 op hun wenken bediend. Dit jaar zal het wereldolieverbruik met 2 tot 6% dalen; en je kunt met eigen ogen zien welke economische gevolgen dat heeft.
Natuurlijk weet ik ook wel dat de crisis niet veroorzaakt wordt door een gebrek aan olie. Maar deze economische recessie gaat hand in hand met een daling van het olieverbruik. De discussie over de kip en het ei bewaren we voor een andere keer.
Het is al eerder voorgekomen dat economische recessie gepaard gaat met lager olieverbruik. De eerste oliecrisis in 1973 is er het eerste voorbeeld van.
In 1979, bij de tweede oliecrisis, steeg de olieprijs explosief en dat leidde tot een economische recessie cq. dalend olieverbruik.
Deze crises geven aan hoe afhankelijk onze samenleving, industriële produktie, onze wereldwijde handel afhankelijk is van olie.

In de Oilwatch Monthly van januari 2009 besteedt Rembrandt Koppelaar veel aandacht aan de kwaliteit van de geproduceerde olie.
Oliemaatschappijen hebben het liefst light sweet crude, waar ze gemakkelijk benzine uit kunnen maken. Maar in 2009 is een behoorlijk aandeel van de dagelijks geproduceerde olie geen light sweet crude meer. Er komt steeds meer olie op de markt van lagere kwaliteit.
De cumulatieve wereldolieproduktie bestaat tegenwoordig voor 15% uit non-conventional liquids, onconventionele olie. In deze groep zitten o.a. zware olie, olie uit teerzanden, vloeibare componenten uit aardgas (NGL) en biobrandstoffen.
De vloeibare componenten van aardgas (bijv. butaan, pentaan enz) hebben het grootste aandeel in de 15% onconventionele olie die op de markt komt.

De onconventionele olie is minder waard voor de eindgebruiker. Het bewerken ervan kost meer energie en de opbrengst in de vorm van vloeibare brandstof is lager.

In 2008 steeg de olieprijs naar een record van $147 per vat om vervolgens weer in elkaar te donderen naar $40 per vat. Dat was duidelijk niet alleen te wijten aan een gestegen vraag uit China en India. Het was ook niet de schuld van de OPEC, die stiekum de kraan dichthield. De belangrijkste oorzaak van de snelle prijsstijging was speculatie.
Decennialang had de OPEC (lees Saoedie-Arabië) een reserveproduktie-capaciteit. Als men wilde (of als de familie Bush het vroeg), kon Saudi-Aramaco de oliekraan op het veld Ghawar wat verder open zetten en iedere dag 1 miljoen vaten extra op de markt gooien. Maar in de laatste jaren nam het binnenlands olieverbruik in de OPEC-landen toe. Er bleef minder over om te exporteren. In andere landen, Indonesie, Mexico en het Verenigd Koninkrijk piekte de olieproduktie en daarna was er ieder jaar minder te exporteren. De wereldwijde vraag naar olie werd ongeveer gelijk aan de wereldwijde produktie. De prijs van olie begon te stijgen.