Zapruder Inc.

Zaterdagavond. Het 8-uur journaal opent met beelden van tanks op het strand van Scheveningen. Schiphol is gebombardeerd, parachutisten zijn rond Rijn-bruggen neergekomen. De Fred-Emmer-van-dienst meldt dat de koninklijke familie naar Duitsland is gevlucht en premier Balkenende door buitenlandse troepen ontvoerd is. De Amerikanen zijn geland! Een actie om een Amerikaanse-Bosniër die voor het Den Haag Tribunaal staat te bevrijden. Of ingrijpen voor het niet kopen van de JSF. Er is meer olie en gas in Groningen dan gedacht. Of zoiets. Later die avond verklaart Paul Witteman doodleuk dat het „slechts“ een simulatie was. Een oefening. Grappig? Niet echt, maar iets dergelijks gebeurde afgelopen weekend in Georgië waar een commercieel tv-station in opdracht van de regering „een Russische invasie“ in scene zette. 

Noem hem de “Comeback kid”: Iyad Allawi. Ooit in zijn studententijd “dissidenten-opruimer” voor Saddam Hoessein, daarna “oppositie-leider” tegen het regime van Hoessein, sleutelfiguur in de “cooked intelligence” saga die vooraf ging aan de Amerikaanse invasie van Irak in 2003 en daarna korte tijd, als beloning voor verleende diensten, premier van Irak. In die tijd zou Allawi zelfs zijn “oke” hebben gegeven aan de Amerikaanse slachting in Fallujah, maar als de opportunistische Irakese “neocon” te veel kritiek uit op de Amerikaanse bezetter, valt hij uit de gratie van zijn broodheren. Na de Irakese verkiezingen van 2005 lijkt zijn rol in Irak uitgespeeld. Anno 2010 duikt CIA-asset en a**hole extraordinair Allawi plotseling weer op. Met zijn “regenboog partij” Iraqiya Blok, een seculaire mix van vooral soennitische politieke groeperingen, boekt hij, verrassend, succes bij de afgelopen Irakese parlementsverkiezingen. Allawi zou zelfs een sleutelrol kunnen spelen bij de regeringsvorming. De vraag is alleen: voor wie werkt hij deze keer? 

Ergens langs een „highway“ in Wyoming grijnst hij automobilisten aan: George W. Bush, misschien wel de slechtste Amerikaanse president allertijden. Naast de licht psychopatisch uitziende Bush valt te lezen „miss me yet“? De reclamecampagne trok heel even wat media-aandacht. Hoe slecht moet in de Verenigde Staten gaan om George W. Bush te missen? Goed, het stuntje bleek slechts goedkoop gekochte reclame-ruimte maar zal George dan toch gelijk krijgen? Zal „de geschiedenis mild over hem oordelen“? Uiteindelijk verklaarde „Newsweek“ dit jaar de Irakoorlog voor „gewonnen“. Obama zit tot zijn hals verstrikt in Afghanistan, en bovendien lijkt de nieuwe president vooral op voet van zijn voorganger verder te gaan. Guantanamo is nog open, de martelgevangenis Bagram wordt uitgebreid, de „verdachten“ van 911 beoordeeld door een militaire rechtbank, het bespioneren van de Amerikaanse bevolking door de staat gaat gewoon door, de „Patriot Act“, Bush’ „mijlpaal“, blijft gehandhaaft en de banken die Bush gretig miljarden toesmeet, zijn machtiger dan ooit. Obama weet zelfs „Bushiaans“ waarschijnlijk de complete Amerikaanse bevolking een private-ziektekostenverzekering (deels schuldig aan het “dure” Amerikaanse systeem) aan te smeren, zonder concurrentie van een „publiek fonds” en nadat hij eerst via een „achterkamertjesdeal“ de pharma-industrie schadeloos stelde. Oorlog met Iran lijkt dichterbij dan ooit. „Do you miss met yet?“ Nee, maar echt beter is het ook niet geworden. 

In de corpocratie Europese Unie vallen een hoop baantjes te verdelen, iets wat lang niet zo eenvoudig is als het misschien lijkt. De vele landen van de Unie hebben even zovele wensen, en (geschikte) mensen. Dit verklaart wellicht waarom in de Unie meestal niet de meest “capable” personen in Europese top-posities opduiken, maar de meest politiek “geschikte”. Denk aan de grijze-muis en immer gesoufleerde Hans van Rompaey of “minister van Buitenlandse Zaken zonder ervaring” Catherine Ashton. Nu het Verdrag van Lissabon van kracht is, is een rij van “diplomatische” vaccatures bij de EU vrijgekomen met onder andere, naar Amerikaans model, een afgevaardigde voor Afghanistan. 

Goed, er is Haiti, een Pakistan, oorlog in Afghanistan en een mission-unaccomplished in Irak. Landen die op papier een “top-prio” zouden moeten zijn van een gemiddelde, Amerikaanse, minister van Buitenlandse Zaken. Maar afgezien van een kort “uitstapje” naar de snelst groeiende Amerikaanse legerbasis Haiti, lijkt de agenda 2010 van Hillary Clinton vooral volgeschreven met het woord “Iran”. Een min-of-meer obsessie die de minister deelt met de extreem-rechtse Israëlische minister-president Netanyahu. Alsof de binnenlandse problemen van Israël niet genoeg zijn, lijkt Netanyahu ook voornamelijk bezig te zijn met het onderwerp “Iran”. Dit dynamische duo vliegt de wereld rond om een “coalitie” te vormen tegen de “Mullah-staat” en de harten warm te krijgen voor straf-sancties. Het “project” Iran, een erfenis van de regering George W. Bush, ligt na een periode van relatieve rust weer op de tekentafels van het Pentagon. Openlijk wordt gesproken over een “militaire optie”. Het spel is weer begonnen.

Deze week lanceerde de Verenigde Staten de grootschalige, semi-militaire oefening “Cyber Shockwave“, een simulatie van een mega-aanval op de electronische infrastructuur van de Amerikaanse regering. Doel van de exercitie is het testen van de “verdediging“ tegen dergelijke aanvallen, waarbij het “rollenspel“ grotendeels gebaseerd is op de oefening “oil shockwave“ uit 2007. “Cyber security” staat hoog op de agenda van verschillende inlichtingen- en militaire organisaties, en de regering Obama zoekt zelfs “totale controle” over het wereldwijde web om eventuele vijandelijke acties af te kunnen slaan. De “war-on-internet” wordt steeds concreter. Een rijtje “initiatieven”.

Superbank Goldman Sachs doet God’s werk(tm) hier op aarde, gewapend met pistolen om het gepeupel van zich af te houden, en miljarden aan bonussen aan personeel uitbetalend zodat “we”, via het ingenieuze Reaganeske “trickle down” systeem, er allemaal beter van worden. Goldman Sachs, of Godman, is onmisbaar voor het financiële systeem, en pompt miljarden de “reëele economie“ in, en creëert daarmee reëele banen. Goed, de bank speculeert soms tegen complete internationals, landen of tegen financiële producten die de bank zelf verkoopt, blaast bubbels zoals de „olie-shock“ van 2008 en is eigenlijk, zoals we in deel 1 gezien hebben, niets meer dan een casino-speler vermomd als hyper-hedgefund. Maar GS is gewoon „too big to fail“, heeft teveel tentakels in teveel sectoren. Gelukkig heeft de regering Obama ook door dat een financieel Frankenstein als Goldman Sachs niet echt bevorderlijk is voor het welzijn van de mensheid en er wordt daarom hardop nagedacht over wetgeving en maatregelen om „het gedrag van bankiers“ bij te sturen. Of wordt het spel iets subtieler gespeeld? 

Niet dat we deze aan hebben zien komen. Uh-huh, met een torenhoge (staats)verschulding, overgewaardeerde onroerendgoedmarkt en lage, door krediet aangezwengelde, groei, moet je minstens Milton Friedman heten om te snappen dat project “Euro” in het oude, vermoeide, energie-arme Europa midden in de “kredietcrisis” tot problemen gaat lijden. Griekenland aan de leidraad van Brussel inclusief binnenlandse onrust, politieke crisis in Portugal en een geknapte Spaanse bubbel. Tel daar schuldslavenstaat Ierland, lala-land Nederland en natuurlijk de immer op de pof levenden Italianen en Franzosen bij op, en we hebben een berg Europese schuld dat bijna zo onmogelijk “aflosbaar” is als de schulden-himalaya van the USA. Het besef dat “Europa” in de 21ste eeuw niet de groeicijfers-knaller en bloeiende “kennis-economie” gaat worden en allang het Kenyesiaanse “eindstation” van 0% en zelfs negatieve groei heeft bereikt (service economie), lijkt met de problemen in Zuid Europa voor het eerst invloed te hebben op de “waardering” van Europa in de markt. Van Azië tot Wallstreet worden handelaren nerveus van Euro-schulden. Een partij heeft het afgelopen jaar wel goed zaken gedaan door de “bail-out” en “konjunktuur-pakket” waas van politici: banken. Of het nu Goldman Sachs, Deutsche Bank of het Spaanse Santander is, als handelspartner in staatspapier tikken zij op staatsschuld, substantieel, een prima miljardenwinst af. 

Het is een oude cynische “Zapruder-grap”: “In 2003 viel in Irak geen massavernietigingswapen te vinden, maar tegenwoordig liggen ze ongeveer overal in het land tussen te Eufraat en de Tigris.” We hebben het hier natuurlijk over DU, depleted uranium, een favoriete munitiesoort van het Amerikaanse “bevrijdingsleger”. Een nieuwe Irakese studie laat zien dat vele delen van het land “besmet” zijn met stralinghoudend materiaal. Vooral in de gebieden die tussen 1991 en 2003 intensief gebombardeerd zijn, duiken nucleair en chemisch afval op (o.a. Falluhja, dat met witte fosfor werd bewerkt) en blijkt de bevolking “bovengemiddeld” aan allerlei ziektes te lijden. Officieel wordt het verband tussen het gebruik van DU en kanker - nog immer - ontkend, al blijft het opvallend dat in Kosovo, Afghanistan, Irak en de Gaza-strook, alle “moderne oorlogsgebieden” hoge percentages “merkwaardige” kankers voorkomen. Maar ook voor het gebruik van DU geldt, om meneer Balkenende te citeren: “Met de kennis van nu, hadden we.......” Plus: Zapruder Inc. DU archief. en het Zaplog DU archief

Het hooggerechtshof heeft bepaald dat lobbyen een fundamenteel recht is van bedrijven. Lobbyen - voor de nieuwkomers op deze aarde - is het omkopen van politici door ze geld te geven voor hun campagnes, leuke baantjes in het vooruitzicht te stellen enzovoort. Het is nu dan ook officieel: het congres is te koop. Was het natuurlijk altijd al, zeker onder Obama die ook al de beste plekjes in de overheid gaf aan de hoogste bieders en het belangrijkste beleid laat bepalen door stromannen van big-industry. Wat dat betreft niets nieuws maar de constatering dat zelfs de grondwet Amerikanen niet kan beschermen tegen het grootste kankergezwel van de moderne wereld, winst ten koste van alles, komt wel even hard aan. En Obama riep tijdens zijn verkiezingscampagne nog wel zo enthousiast dat hij het lobbyen aan banden ging leggen. Hij acteert dan ook verbitterd:  “a major victory for big oil, Wall Street banks, health insurance companies and the other powerful interests that marshal their power every day in Washington to drown out the voices of everyday Americans.” maar hey, wat dacht die clown dan? Alsof hij niet begreep dat hij ook maar gewoon een usefull idiot was, bedoeld om het domme publiek te belazeren met holle praat. In Europa is het trouwens niet anders, De Europese Commissie is ook gewoon een verlengstuk van de industrie. Het beleid van de EC wordt letterlijk gedicteerd door de industrie-lobby, maar Europa is nog ondoorzichtiger dan de VS en de media nog slaafser. Democratie, globalisering, you gotta love it…

Na de vreselijke aarbeving die Haïti 12 januari jongstleden trof steken de complottheorieën onvermijdelijk hun aluminiumbehoede hoofd op. Tandpasta is na schoon water het meest gezochte artikel op het getroffen eiland, omdat de overlevenden dit gebruiken om de lucht van rottende lijken in de straat te onderdrukken. En hoewel het op dit moment onkies lijkt om te gaan speculeren over onderliggende donkere motieven en geheime agenda’s, leert de geschiedenis ons keer op keer dat dit soort situaties politiek worden uitgebuit. De meeste vingers wijzenonherroepelijk naar Obamaland: Hugo Chavez van bijna-buurland Venezuela voert de criticasters (uiteraard) aan met beschuldigingen dat de VS de noodhulp gebruikt als een dekmantel voor militaire bezetting, iets waar Frankrijk en Nicaragua zich bij aansluiten. Venezuela gaat zelfs nog een stapje verder door de VS te beschuldigen de aardbeving te hebben veroorzaakt, iets wat door onderzoek van de Noordelijke Russische vloot zou zijn vastgesteld. Wat meteen opvalt is dat de criticasters zo hun eigen belangen hebben om de VS te beschuldigen, maar de claims lijken niet zomaar uit de lucht gegrepen. Het sturen van ordetroepen heeft enigszins een grond gezien de chaos ter plekke en het gevaar dat dit voor hulpverleners kan opleveren, maar hulp zou toch prioriteit nummer één moeten zijn. Ook de verdomd strategische ligging van Haïti - ten oosten van Cuba en voor de kust van Venezuela en Colombia - speelt zeker een rol mee. Waanzinnige complotpraat of zit er meer achter?

Een James Bond-film in Zapcinema? Zijn de films rond geheim agent 007 niet een beetje “kinderachtig“ en simple brainless entertainment? Ja…en nee. Natuurlijk is de wereld van James Bond een opgeblazen persiflage, en Bond zelf een comic-figuur. Natuurlijk doorlopen de meeste Bond-films exact hetzelfde (pre-fab)script, inclusief “villains horrific end” en “einde-met-het-meisje”. Toch is (tot nu toe) een Bond-film een vermelding in de Zapcinema serie waard. Quantum of Solace. Schuldige is Bond-acteur Daniel Craig (Munich, Road to Perdition), of eigenlijk het scenario team Neal Purvis, Robert Wade, Paul Haggis en producer Michael G. Wilson. Craig’s 21st century Bond heeft weinig meer van het slapstick karakter van Roger Moore, of de in slechte scenario’s verdwaalde en karakterloze Pierce Brosnam Bond. Craig is eerder een Sean Connery/Fleming Bond op extra opgefokte crystal meth. 007 anno 2008 is opeens bloedserieus geworden, en samen met de MI6 agent lijken ook de verschillende verhaallijnen en sub-karakters aan volwassenheid te hebben gewonnen. Maar wat Quantum of Solace vooral interessant maakt, zijn de talloze verwijzingen naar “onze“ hedendaagse wereld. **Spoiler alert!**

Bij Zapruder hebben we gemengde gevoelens bij het feit dat we (achteraf) zo vaak gelijk krijgen. Met die paar centen die Donkerdoorn bij elkaar schraapt van de daklozenkrant en Patman die wat kleingeld verdient met Peruaans volksdansen op braderieën en bruiloften, weten we vanuit ons kraakpand met gehackte WiFi-verbinding de MSM keer op keer op hun nummer te zetten. Maar zoals gezegd met gemengde gevoelens, want het zijn meestal onderwerpen waar je liever geen gelijk in krijgt. De conclusie van de Commissie Davids verbaast geen enkele Zapruderlezer meer, want de onrechtmatigheid en misdadigheid van de Irakoorlog is hier uitentreure beschreven en gehekeld. En het meest frustrerende aan dit alles is dat er geen zicht op verbetering is, want net zoals bij de kredietcrisis zien we geen structurele oplossingen die moeten voorkomen dat iets dergelijks nooit meer opnieuw kan gebeuren. Wat we telkens zien is pure symptoombestrijding die de indruk moet wekken dat er naar de verontwaardiging van de burgers wordt geluisterd. Maar het systeem waaruit dit alles voorkomt en dat dit soort misdadig gedrag faciliteert, blijft zoals het is. Geen zware straffen voor oorlogsmisdadigers als Balkenende en De Hoop-Scheffer, geen structurele veranderingen in het beslissingproces voor dergelijk belangrijke missies, geen ruggengraat als het gaat om “njet” te zeggen tegen de grote jongens en geen wetswijzigingen die dergelijk machtsmisbruik door een paar kabinetsleden drastisch beperkt.

Hier op de Zap-redactie komen we er niet eens uit hoe zo’n groot getal moet worden uitgeschreven. Moeilijk hoor, die grote getallen. Vandaar waarschijnlijk ook dat het ook nergens in het rapport Davids of alle hypocriete journalistiek er omheen wordt genoemd. Net zo min als het feit dat Nederland weigert het gebruik van nucleair munitie in Irak wenst te veroordelen óf verbieden, wordt genoemd. Grote delen van Irak zijn door de Westerse legers besmet met zeer giftige uranium-238, met alle gevolgen van dien. Of wat te denken van de Bremer-orders, ook die worden nooit genoemd. Terwijl die ‘orders’ het werkelijke doel van de oorlog waren. Ook voor Balkenende. Wetten die het ‘legaal’ maken voor buitenlandse corporaties om Irak leeg te roven. Heeft u Balkenende ooit het woord ‘Bremer-orders’ in de mond horen nemen? Heeft u er ooit kamervragen over horen stellen? Heeft u het ooit op de radio gehoord? 1.366.350 doden waren er voor nodig om Shell, Monsanto, Exxon, Dow, Halliburton en alle andere corporaties op deze ‘legale’ manier een stuk van de Iraakse taart te kunnen toebedelen. Onze hulp daarbij werd in 45 minuten beslist, stelt rapport Davids…

Wanneer je weer eens een tros bananen uit het van de supermarkt plukt, besef je vaak niet wat voor rotzooi eraan zit. En dan praten we niet alleen over de enorme hoeveelheid pesticiden die er overheen gespoten zijn, maar over het bloed dat er letterlijk en figuurlijk aan kleeft. De fruitcorporaties Dole (voorheen Standard Fruit) – en Chiquita (voorheen United Fruit) hebben in de landen van Centraal-Amerika zoals Honduras, Nicaragua, Guatemala hun imperium opgebouwd volgens het handboek van de V.O.C.: kolonialisme door corporaties die samenwerken met overheden. Zo ontstonden de zogenaamde bananenrepublieken. Dit betekent niet alleen uitbuiting van de lokale werkers, roof van water en landbouwgrond voor fruitteelt waardoor zelfstandige landbouw praktisch verdampte en toenemende corruptie van bovenaf, maar in wezen een verdere verarming van de landen en het einde van hun zelfstandigheid. Toch wordt er af en toe een poging gedaan om de hegemonie van deze machtige bedrijven te doorbreken en dan kom je onvermijdelijk in de rechtszaal terecht. Zo ondervond ook de advocaat Juan Dominguez, die als David tegen Goliath (in de vorm van Dole) de strijd aanging om compensatie te krijgen voor fruitwerkers in Nicaragua.

Zeven jaar na de Amerikaanse inval in Irak, en de daaraan voorafgaande politieke discussie over Nederlandse steun aan het avontuur, ligt nu een 550 pagina’s dik rapport over de (Nederlandse zijde) van de gang van zaken rond deze oorlog voor. De “commissie Davids” is klaar met haar werk. Eindelijk duidelijkheid over het hoe-en-waarom van de spastische houding van verschillende kabinetten Balkenende ten opzichte van het onderwerp Irak. Juist die houding gaf de laatste jaren de nodige voeding aan speculatie, waardoor “Balkenende” al jaren in het verdachtenbankje zit wegens “vriendjespolitiek”, “handjeklap” en “heimlijke militaire steun”. Het was aan “Davids” om eens en voor altijd een einde te maken aan de indianenverhalen. Dat is niet gelukt. Een vluchtige blik door het rapport en conclusies leert dat de kabinetten Balkenende nog altijd alle schijn tegen zich hebben. 

Vandaag is de king-of-rock&roll, Elvis Aaron Presley, 75 jaar oud geworden. Is geworden. Want zoals iedereen weet, ligt “The King” ergens op een eiland van een Pina Colada te genieten. Daarom, namens Zapruder: “cheers ouwe!”. Het volgende complot uit de complot top-30, na de moon-hoax, Paul-is-dead en de Black Helicopters: de ultieme complotfruitcake complottheorie: Elvis lives. Nee, nee, nee, Elvis is niet op 16 augustus 1977 op een WC in Memphis gestorven terwijl hij 42 jaar aan vastgeklonterd witbrood, frituurvet en pindakaas naar buiten aan het werken was. Presley is er stilletjes tussenuit geknepen. Levend. Nieuw leven begonnen, ergens zonder hysterische fans of agressieve maffialeden. 

Handelsnatie en polderwonder Nederland ligt onder vuur. “Donkere economische wolken” is misschien wat overtrokken maar in de statige bureau’s van de ECB in Frankfurt wordt wel degelijk zorgen gemaakt om “Holland”. Samen met Griekenland, Ierland, Spanje, Slovenië en Slowakije staat Nederland in een lijstje met landen die in 2010 hun overheidsuitgaven niet onder controle hebben. Dergelijke lijstjes hebben weer uitwerking op de “rating agencies” die Nederland lager kunnen gaan waarderen, en de obligatiemarkt, waar Nederlandse staatsschuld slechter te slijten valt. Met oplopende te-betalen rente als gevolg. Daarnaast komt het Britse The Economist, op basis van een ratio “huurprijs-huisprijs” (waarvan zij zelf toegeven dat het geen ideale vergelijking is), tot de conclusie dat de Nederlandse huizenmarkt nog 21% overgewaardeerd is. De onroerendgoed markt bubbelt nog steeds. Al met al geen mooie rapportcijfers, en waarschijnlijk een extra stimulans voor Balk en Bos om het mes in de overheidsuitgaven te zetten (al komt extra geld voor banken altijd makkelijk op tafel). Het voelt wel veilig achter de dijken maar als we naar hopeloos geval Griekenland kijken (inclusief de sociale onrust), of “Bad Bank” schuldslavenstaat Ierland, kan zoiets ook het kikkerlandje aan de Noordzee overkomen. 

Hoewel een typische blockbuster voor het grote publiek, verdient Avatar het om in de Zapcinema-annalen opgenomen te worden. Niet vanwege het astronomische bedrag dat James Cameron kwijt was aan de meer dan verbluffende special effects, of het feit dat de film bijna 10 jaar kostte om gemaakt te worden, maar om de verschillende boodschappen die de film richting de kijker slingert die bewijzen dat Cameron eigenlijk gewoon een ouwe hippie is. Aangezien het een megablockbuster is die nogal een stevige “return on investment” vraagt (en die inmiddels ook ruimschoots behaald heeft) en daardoor niet te ingewikkeld kon worden, zijn de boodschappen niet zo subtiel gebracht als je zou willen. Maar er zitten genoeg mooie elementen in die de gemiddelde Zapruder -en filmfan zullen aanspreken. Dus toog de Zapruderredactie bij wijze van Nieuwjaarsborrel dit keer zonder aluhoedjes maar mét gerse 3D-brilletjes op de neus naar de bios.

Let op, deze filmreview bevat spoilers!!